Door Ad van Beek, SP Kerkrade, juli 2025

Op 21 mei 2025 publiceerde het College van B&W in Kerkrade en de voltallige raad met uitzondering van de SP een verklaring over de oorlog in Gaza. Daarin roept het stadsbestuur op tot dialoog, verbinding en menselijkheid. Een oproep die mooi klinkt, maar weinig waard blijkt te zijn. Want toen het daadwerkelijk ging om een serieuze inhoudelijke dialoog — over genocide, mensenrechten en internationale verantwoordelijkheid — koos de gemeenteraad massaal voor zwijgen.

De SP diende op 27 mei een motie in die het geweld in Gaza niet wegpoetst met holle algemeenheden, maar benoemt wat er gebeurt: ruim 55.000 doden, waaronder 15.600 kinderen volgens UNICEF. Systematische vernietiging van ziekenhuizen, water- en voedselvoorziening. Uithongering als oorlogswapen. VN-instellingen en het Internationaal Gerechtshof spreken over mogelijke genocide. De motie vroeg simpelweg: spreek als gemeente uit dat dit onacceptabel is, en roep het kabinet op om zich te houden aan het internationaal recht — iets waar Nederland zelf partij bij is.

Wat deed de raad van Kerkrade? Helemaal niets. Sterker nog: de voorbereidende commissie haalde de motie zonder enig debat van de agenda. Geen weerwoord, geen dialoog, geen publieke discussie. En dat terwijl het College en de raad een week eerder nog een oproep deden om vooral “met elkaar in gesprek te blijven”. De hypocrisie is verbijsterend.

Wegkijken is geen neutraliteit

De verklaring van het College spreekt zich nergens concreet uit. Geen vermelding van Israël, geen verwijzing naar genocide, geen erkenning van macht of verantwoordelijkheid. Alles wordt versluierd in zachte termen: “verbinding”, “respect”, “veiligheid”. Maar neutraliteit bestaat niet in een situatie waarin dagelijks duizenden mensen sterven onder systematisch geweld. Wie kiest voor stilte, kiest voor de status quo. Wie weigert te spreken over onderdrukking, kiest de kant van de onderdrukker.

En laten we het beestje bij de naam noemen: het statement werd breed gesteund door alle fracties in de raad — behalve de SP. De enige partij die de moed had om zich wél expliciet uit te spreken, wordt door de rest van de raad buiten spel gezet. Dezelfde partijen die met één hand ondertekenen voor “menselijkheid” gebruiken de andere hand om het gesprek daarover actief te blokkeren.

Symboliek als dekmantel voor lafheid

Wat zich hier afspeelt, is pijnlijk herkenbaar: morele statements die nergens toe verplichten. Vredesvlaggen hijsen terwijl je weigert zelfs maar te praten over oorlogsmisdaden. Praten over verbinding, maar elke vorm van politieke verantwoordelijkheid uit de weg gaan. Symboliek als dekmantel voor lafheid.

Wie oprecht voor menselijkheid is, spreekt zich uit wanneer dat ertoe doet. Niet achteraf. Niet alleen in veilige taal. En zeker niet terwijl je in eigen huis mensen monddood maakt die diezelfde menselijkheid politiek willen verdedigen.

Politiek falen in moreel historische context

In een tijd waarin genocidale praktijken wereldwijd zichtbaar zijn, waarin internationale gerechtshoven spreken over oorlogsmisdaden, waarin kinderen massaal sterven onder bommen en blokkades, heeft elke bestuurslaag een morele keuze te maken. Kerkrade heeft die keuze gemaakt: voor zwijgen, voor symboliek, tegen debat.

Dat is geen bestuurlijke voorzichtigheid. Dat is politiek falen. En de geschiedenis zal het zo herinneren.

Lees hier de ingediende motie: 2025-06-03-Motie-SP-Gaza.docx

Lees hier het statement van de gemeente: Statement-naar-aanleiding-van-de-oorlog-in-Gaza.docx